KovalanmakRüyada Kovalanmak Ne Anlama Gelir? Kaçmak ve Yakalanmak

  • Olaylar & Eylemler
  • 7 varyasyon
  • 8 kaynak
  • Son güncelleme
  • Rüya Nedir Yayın Kurulu

Kısa cevap

Rüyada kovalanmak, en sık görülen tipik rüyalardan biridir. Klasik tabirde bir kaygının kişiye yetişmesi, kaçıp kurtulmak ise korkulan şeyden emin olmak diye yorumlanır. Psikolojide kaçınılan bir sorunu, baskı hissini ya da tehdit karşısında beynin yaptığı bir provayı ifade edebilir; kovalayanın kim olduğu yorumu belirler.

Kovalanma rüyası insanların çok büyük bölümünün gördüğü yaygın bir rüyadır ve size bir saldırı ya da tehlike geleceğini bildirmez. Rüya sık tekrarlıyor, uykudan korkarak uyanıyor ve bu durum günlük yaşamınızı etkiliyorsa bir hekime ya da ruh sağlığı uzmanına başvurmak iyi olur.

Geleneksel tabirde kovalanmak

Nablusî'ye göre

Nablusî, Ta'tîru'l-Enâm'da kovalanmayı ağır bir dille ele alır ve onu bazı yorumcuların ecelin yaklaşmasıyla ilişkilendirdiğini aktarır; ancak aynı maddede daha gündelik anlamlar da verir. Birinin kendisini kovaladığını görmek, kişiye bir tasanın isabet etmesidir. Çirkin yüzlü birinin peşine düşmesi hoşlanmadığı bir iş ve korkuya, kovalayanın ona yetişmesi ise o korkunun gerçekten ulaşmasına yorulur. Kovalanan kişi kaçmıyorsa korktuğu şeyden emin olacağı söylenir.1

Eserde kaçmanın (firar) da kendine özgü bir maddesi vardır: kaçmak Allah'a yönelmek ve tövbe, korkulan bir düşmandan kaçmak ise ondan güvende olmak diye okunur. Korku maddesinde de korkunun emniyet anlamına geldiği, korkup kaçan kişinin itibar kazanacağı belirtilir.1

Halk geleneğinde

Türk tabirnamelerinde ve halk arasında yaygın yoruma göre kovalanıp kurtulmak bir dertten sıyrılmak, yakalanmak ise ertelenen bir hesaplaşmanın kapıya dayanması diye anlatılır. Kovalayan hayvan ya da kişinin türü, kimin ya da neyin baskı yaptığına dair ipucu olarak okunur.

Dinî kaynaklar ne diyor?

Diyanet'in Hadislerle İslam eserinde yer alan bir hadiste rüya üç çeşide ayrılır: Allah'tan bir müjde olan salih rüya, şeytandan kaynaklanan üzücü rüya ve kişinin yaşadıklarının rüyasına yansıması (Müslim, Rü'yâ 6; c. 1, s. 463). Aynı eserde aktarılan bir başka hadise göre hoşa giden rüya Allah'tandır, kişi buna hamdeder ve anlatabilir; hoşa gitmeyen rüya ise şeytandandır, kişi kötü etkisinden Allah'a sığınır ve kimseye anlatmaz (c. 1, s. 465). Aynı eserde tabirin ancak ilim sahibi ve ehil kişilerce yapılabileceği, uydurma tabirlerin insanları yanlış yönlendirebileceği vurgulanır (c. 1, s. 471).

Rüya tabiri caiz mi? Dinî kaynaklar ne diyor

Psikoloji ne diyor?

Kovalanmak, tipik rüya araştırmalarında en istikrarlı biçimde ilk sıralarda çıkan temadır. Kanada'da 1181 üniversite öğrencisiyle yapılan çalışmada kovalanma ya da takip edilme, en sık bildirilen temaların başında yer aldı2; 444 kişiyle yapılan bir başka çalışma da tipik temaların sıralamasının farklı örneklemlerde son derece istikrarlı olduğunu gösterdi3.

Bu rüyanın bu kadar yaygın olmasına dair en çok tartışılan açıklama, Antti Revonsuo'nun tehdit simülasyonu kuramıdır. Kurama göre rüya, atalarımızın yaşadığı tehlikeli ortamda tehdidi fark etme ve ondan kaçma becerisini tekrar tekrar prova eden bir savunma sistemidir4. Tekrarlayan rüyalarla yapılan bir test bu kuramı kısmen destekledi: 212 tekrarlayan rüyanın yüzde 66'sında en az bir tehdit vardı, tehditler çoğunlukla rüya sahibine yönelikti ve kişi genellikle makul savunma ya da kaçış hamleleri yapıyordu. Ancak rüyaların yüzde 15'inden azı gerçekçi ve hayati bir tehlikeyi gösteriyordu; üstelik kişi bütün çabasına rağmen nadiren kaçmayı başarabiliyordu5. Ağır travma yaşamış çocukların rüyalarında tehditlerin hem daha sık hem daha ağır olduğu da gösterilmiştir6.

Gündelik hayata çevirirsek, kovalanma rüyası çoğu zaman yüzleşmekten kaçındığınız bir konuyla, son tarih baskısıyla ya da sizi tedirgin eden bir ilişkiyle bağlantılı olabilir. Kabusların nörobilişsel modeli, kötü rüyaların korku anılarının söndürülmesi işlevindeki aksamaları yansıttığını öne sürer7. Rüya sık tekrarlıyor ve uykunuzu bozuyorsa, kabus bozukluğunda önerilen imgelem provası terapisi gibi yöntemler için bir uzmana başvurulabilir8.

Rüyanızı daraltın

Bir rüyanın anlamı ayrıntısına göre değişir. Rüyanıza en yakın soruyu seçin:

Varyasyonlar

1Rüyada kovalanıp kaçmak ne anlama gelir?

Nablusî kaçmayı tövbe ve Allah'a yönelmekle, korkulan bir düşmandan kaçmayı da ondan güvende olmakla açıklar.1 Halk arasında da kaçarken uyanmak, henüz sonuçlanmamış bir meseleye yorulur. Tekrarlayan rüyalar üzerine yapılan araştırmada rüya sahiplerinin tehdit karşısında çoğunlukla kaçma ya da kendini koruma hamlesi yaptığı görüldü.5 Kaçma rüyası, uyanık hayatta sizi zorlayan bir duruma karşı ilk tepkinizin uzaklaşmak olduğunu düşündürebilir. Bu her zaman olumsuz değildir; bazen geri çekilmek en doğru stratejidir. Önemli olan, rüyanın hangi duyguyla bittiği ve kaçtığınız şeyin gün içinde neye karşılık geldiğidir.

2Rüyada kovalanıp yakalanmak ne anlama gelir?

Nablusî, kovalayan çirkin yüzlü birinin kişiye yetişmesini korkunun ona gerçekten ulaşması diye yorumlar.1 Bu, bir felaket kehaneti değil, kaygının dile gelişi olarak okunmalıdır. Uyanık hayatla ilişkisine bakılırsa yakalanmak, ertelenen bir yüzleşmenin artık kaçınılmaz göründüğü hissini anlatabilir: ödenmemiş bir borç, söylenmemiş bir söz, açılmayı bekleyen bir konu. Bazı kişiler yakalandıkları anda korkunun azaldığını, hatta kovalayanla konuştuklarını anlatır. Bu tür bir son, kaçtığınız şeyin sandığınız kadar korkunç olmayabileceğini düşündürür. Rüyada yakalanmak, çoğu zaman uyanmayla biten bir doruk noktasıdır.

3Rüyada kovalanıp kurtulmak ne anlama gelir?

Türk tabirnamelerinde ve halk geleneğinde yaygın yoruma göre kovalayandan kurtulmak, bir sıkıntıdan ya da kötü niyetli birinden sıyrılmaya işarettir. Nablusî'nin kovalanan kişinin kaçmadığı durumda korktuğundan emin olacağını söylemesi de bu güvenlik temasıyla örtüşür.1 İlginç olan, araştırmalara göre tekrarlayan rüyalarda kişinin bütün çabasına rağmen kaçmayı nadiren başarabilmesidir.5 Bu nedenle kurtulduğunuz bir kovalanma rüyası dikkate değerdir. Zihninizin bir tehdidi çözüme ulaştırabildiğini, belki de gündüz yaşadığınız bir gerginliği aşmaya başladığınızı gösterebilir. Kurtulduğunuz yer de anlamlıdır: bir eve sığınmak güvenli bir çevreye, bir kalabalığa karışmak başkalarının desteğine, kendi gücünüzle uzaklaşmak ise kişisel bir dayanıklılığa işaret edebilir.

4Rüyada hayvan tarafından kovalanmak ne anlama gelir?

Klasik tabirde kovalayan hayvanın türü, düşmanın niteliğini gösterir; Nablusî'de aslan zalim bir güç sahibine, köpek ise kimi zaman bir bekçiye, kimi zaman bayağı ve aşağılık birine yorulur.1 Halk arasında da köpek kovalaması dedikoducu bir çevreye, boğa kovalaması güçlü bir rakibe benzetilir. Tehdit simülasyonu kuramı, rüyalardaki tehdit imgelerini atalarımızın tehlikelerle dolu ortamına ve orada hayatta kalmayı sağlayan kaçış becerilerine bağlar.4 Günümüz insanı için hayvan çoğu zaman bir korkunun ya da kontrol edilemeyen bir dürtünün imgesi olabilir. Hayvanın büyüklüğü ve saldırganlığı, hissettiğiniz baskının şiddetini yansıtıyor olabilir.

5Rüyada polis tarafından kovalanmak ne anlama gelir?

Polis klasik eserlerde yer almaz; ancak Nablusî gece bekçilerinden (asas) kaçıp yakalanmayı bir ibadette kusur edip sonra tövbe etmekle yorumlar.1 Türk tabirnamelerinde ve halk geleneğinde yaygın yoruma göre polisten kaçmak, kişinin vicdanını rahatsız eden bir konuyla yorulur. Psikolojik açıdan bu rüya suçluluk duygusu, kurallara uyma baskısı ya da yakalanma korkusuyla ilişkili olabilir. Gerçekte yasal bir sorununuz olmasa bile, verdiğiniz bir sözü tutmamak ya da bir sorumluluğu ertelemek böyle bir rüyayı tetikleyebilir. Rüyadaki otorite figürü çoğu zaman kendi iç denetiminizdir.

6Rüyada tanımadığınız birinin sizi kovalaması ne anlama gelir?

Nablusî, kovalayanın çirkin yüzlü ve yabancı biri olmasını hoşa gitmeyen bir işe ve korkuya yorar.1 Kimliği belirsiz kovalayan, kovalanma rüyalarının belki de en yaygın biçimidir ve tam da bu belirsizliği nedeniyle daha ürkütücüdür. Rüya psikolojisinde yüzü olmayan bir takipçi, adını koyamadığınız bir kaygıyı temsil edebilir: belirsiz bir gelecek, tanımlanmamış bir sağlık endişesi, nedenini bilmediğiniz bir huzursuzluk. Rüyadan sonra kendinize kovalayanın neyi temsil edebileceğini sormak, kaygıyı somutlaştırmaya ve onunla baş etmeye yardım edebilir. Rüyayı kısaca yazmak, kovalayanın boyunu, kıyafetini, sesini not etmek bu çağrışımları yakalamayı kolaylaştırır. Bazen yüzü görünmeyen takipçinin, uzun süredir ertelediğiniz bir işle aynı gün belirdiğini fark edersiniz.

7Rüyada birini kovalamak ne anlama gelir?

Nablusî bir şeyin peşine düşmeyi, aranan şeyin tamamına ya da bir kısmına ulaşmak diye yorumlar ve bir şeyi isteyenin onu ya da bir parçasını bulacağını söyleyen sözü aktarır.1 Bu yorum, kovalanma rüyasının tam tersine olumlu bir çerçeve çizer. Psikolojik açıdan birini kovalamak, ulaşmak istediğiniz bir hedefi, kaçırdığınızı düşündüğünüz bir fırsatı ya da sizden uzaklaşan bir kişiyi temsil edebilir. Kovaladığınız kişiye yetişememek ise emeğinizin karşılığını alamama kaygısını anlatıyor olabilir. Kovaladığınız kişi size zarar vermiş biriyse rüya, öfkenin ve hesap sorma isteğinin dile gelmesi olabilir; bu durumda rüya bir intikam planı değil, bastırılmış bir duygunun güvenli bir alanda yaşanmasıdır. Kovalarken keyif almak ya da oyun oynuyormuş gibi hissetmek ise rekabetçi ama sağlıklı bir motivasyonu düşündürür.

Kovalanmak rüyası hakkında sorular

Rüyada kovalanmak neden bu kadar sık görülür?

Araştırmacıların bir kısmı bunu, beynin tehlikeyi fark etme ve kaçma becerisini uykuda prova etmesiyle açıklar. Bir kısmı ise rüyanın gündüz taşınan kaygıları sahnelediğini düşünür; iki açıklama birbirini dışlamaz.

Kovalanma rüyasını durdurmak için ne yapılabilir?

Düzenli uyku saatleri, yatmadan önce ekran ve kafeinin azaltılması ve gün içindeki stres kaynaklarının ele alınması çoğu kişide işe yarar. Rüya sık tekrarlıyorsa rüyanın sonunu uyanıkken yeniden yazıp zihinde prova etmeye dayanan yöntemler bir uzmanla denenebilir.

Rüyada kaçamamak, koşamamak neden olur?

Rüyada bacakların ağırlaşması ya da koşamamak sık anlatılan bir deneyimdir. REM uykusunda bedenin kaslarının büyük ölçüde gevşemiş olması bu hissin bir kaynağı olabilir; duygusal olarak ise çaresizlik hissini yansıtır.

Kovalanma rüyası kötüye mi işarettir?

Klasik tabirlerde yorum, kaçmak, yakalanmak ya da kurtulmak gibi ayrıntılara göre değişir ve çoğu zaman güvenliğe de yorulur. Bilimsel açıdan bu rüya bir kehanet değil, stres ve kaygıyla ilişkili ortak bir deneyimdir.

Birlikte okunabilecek semboller

İlgili

Karşılaştırın

Kaynakça

  1. Nablusî, Abdülganî b. İsmâil. Ta'tîru'l-Enâm fî Ta'bîri'l-Menâm, et-Taleb, el-Firâr, el-Havf, el-Asas ve el-Esed maddeleri. Beyrut: Dârü'l-Fikr (el-Mektebetü'ş-Şâmile dijital metni). Kaynağa git
  2. Nielsen, T. A., Zadra, A. L., Simard, V. ve ark. (2003). The Typical Dreams of Canadian University Students. Dreaming, 13(4), 211-235. Kaynağa git
  3. Schredl, M., Ciric, P., Götz, S., Wittmann, L. (2004). Typical dreams: stability and gender differences. The Journal of Psychology, 138(6), 485-494. Kaynağa git
  4. Revonsuo, A. (2000). The reinterpretation of dreams: An evolutionary hypothesis of the function of dreaming. Behavioral and Brain Sciences, 23(6), 877-901. Kaynağa git
  5. Zadra, A., Desjardins, S., Marcotte, E. (2006). Evolutionary function of dreams: A test of the threat simulation theory in recurrent dreams. Consciousness and Cognition, 15(2), 450-463. Kaynağa git
  6. Valli, K., Revonsuo, A., Pälkäs, O. ve ark. (2005). The threat simulation theory of the evolutionary function of dreaming: Evidence from dreams of traumatized children. Consciousness and Cognition, 14(1), 188-218. Kaynağa git
  7. Nielsen, T., Levin, R. (2007). Nightmares: a new neurocognitive model. Sleep Medicine Reviews, 11(4), 295-310. Kaynağa git
  8. Morgenthaler, T. I. ve ark. (2018). Position Paper for the Treatment of Nightmare Disorder in Adults. Journal of Clinical Sleep Medicine, 14(6), 1041-1055. Kaynağa git

Bu madde Rüya Nedir Yayın Kurulu tarafından hazırlanmış, en son tarihinde gözden geçirilmiştir. Rüya yorumları geleceğe dair kesin bilgi değildir. Hata ya da eksik bildirin.

Aynı gruptan: Olaylar & Eylemler

Tümü