UçmakRüyada Uçmak Ne Anlama Gelir? Uçma Rüyası ve Bilinçli Rüya

  • Olaylar & Eylemler
  • 7 varyasyon
  • 8 kaynak
  • Son güncelleme
  • Rüya Nedir Yayın Kurulu

Kısa cevap

Rüyada uçmak, klasik tabirde çoğunlukla yolculuğa, bir hâlden başka bir hâle geçişe ve arzulanan bir yüksekliğe ulaşmaya yorulur. Psikolojik açıdan özgürlük, kontrol ve ferahlama duygusunu dile getirebilir; rüyada olduğunu fark eden kişilerin yapmak istediği eylemler arasında uçmak sıkça anıldığı için bilinçli rüyayla da yakından ilişkilidir.

Geleneksel tabirde uçmak

Nablusî'ye göre

Nablusî'nin Ta'tîru'l-Enâm'ındaki uçma maddesi, eserin en ayrıntılı bölümlerinden biridir. Ona göre uçmak öncelikle yolculuktur; sırtüstü uçmak rahat bir yolculuk, yolcu olmayan biri için ise işsizlik ya da boşta kalmak demektir. Kanatla uçmak yolculuğa, kanatsız uçmak bir işten başka bir işe ya da bir yerden başka bir yere geçişe yorulur.1

Eserde aşağıdan yukarıya kanatsız yükselmek, bir dileğe kavuşmak ve çıkılan yükseklik ölçüsünde itibar kazanmak diye anlatılır. Bir damdan öteki dama uçmak, bir kişinin himayesinden başka birininkine geçmek olarak okunur; daha yüksek dama konmak daha itibarlı bir yere varmaktır. Uçmanın ağır gelmesi ve kişinin hiçbir şeye gücünün yetmemesi ise mal temennisine yorulur.1

Halk geleneğinde

Türk tabirnamelerinde ve halk arasında yaygın yoruma göre rahatça uçmak murada ermek, işlerin açılması ve sıkıntıdan kurtulmakla; yere çakılmak ya da uçarken korkmak ise aceleyle girişilen bir işte hayal kırıklığıyla ilişkilendirilir.

Rüyayı kimin gördüğüne göre

Hapiste ya da bir darlık içinde olan biri görürse
Nablusî, hapisteki kişinin uçtuğunu görmesini hapisten çıkmasına yorar; esir ya da köle için de uçmak özgürlüğe kavuşmaktır.
Gurbette olan biri görürse
Nablusî'ye göre gurbetteki birinin uçtuğunu görmesi memleketine dönmesine, bazı yorumcularda ise çok yolculuk yapmasına işaret sayılır.
Bir kadın görürse
Eserde kadının kendi evinden tanıdığı bir adamın evine uçtuğunu görmesi, o kişiyle evlenmesine yorulur.

Dinî kaynaklar ne diyor?

Diyanet'in Hadislerle İslam eserinde yer alan bir hadiste rüya üç çeşide ayrılır: Allah'tan bir müjde olan salih rüya, şeytandan kaynaklanan üzücü rüya ve kişinin yaşadıklarının rüyasına yansıması (Müslim, Rü'yâ 6; c. 1, s. 463). Aynı eserde aktarılan bir başka hadise göre hoşa giden rüya Allah'tandır, kişi buna hamdeder ve anlatabilir; hoşa gitmeyen rüya ise şeytandandır, kişi kötü etkisinden Allah'a sığınır ve kimseye anlatmaz (c. 1, s. 465). Aynı eserde tabirin ancak ilim sahibi ve ehil kişilerce yapılabileceği, uydurma tabirlerin insanları yanlış yönlendirebileceği vurgulanır (c. 1, s. 471).

Rüya tabiri caiz mi? Dinî kaynaklar ne diyor

Psikoloji ne diyor?

Uçmak, tipik rüya listelerinin değişmez temalarından biridir. Tipik rüyaların istikrarını inceleyen bir çalışma, kovalanma, düşme ve sınavda başarısız olmayla birlikte uçmayı insanların sıkça bildirdiği ortak temalar arasında sayar2; Kanadalı üniversite öğrencileriyle yapılan geniş çalışmada da uçma ve süzülme, sorgulanan 55 temadan biridir3. Kovalanma ya da düşmeden farklı olarak uçma rüyası çoğu kişi tarafından keyifli, hatta coşkulu bir deneyim olarak anlatılır.

Bu rüyayı ayrıcalıklı kılan şey, bilinçli (lucid) rüyayla kurduğu bağdır. Bilinçli rüya, kişinin uyurken rüya gördüğünün farkına varmasıdır. 684 kişinin katıldığı bir çevrim içi ankette, bilinçli rüya görenlerin rüyada yapmayı planladıkları eylemler arasında uçmak, rüya karakterleriyle konuşmak ve cinsellik sayılıyordu4. Kuramsal bir çalışma da bilinçli rüyaların sıklıkla uçma, havada asılı kalma gibi alışılmadık bedensel duyumlar içerdiğini vurgular5. Nörobilim derlemeleri bu deneyimde ön alın ve yan kafa bölgelerinin rol oynadığını düşündürse de verilerin henüz sınırlı olduğunu belirtir6.

Bilinçli rüyayı tetiklemek için önerilen gerçeklik testleri, niyet tekrarlama gibi teknikleri inceleyen sistematik derleme, hiçbir yöntemin bilinçli rüyayı güvenilir ve tutarlı biçimde ürettiğinin henüz kanıtlanmadığını, bazılarının ise umut verici olduğunu bildirir7. Bilinçli olmayan uçma rüyalarında ise yorum genellikle duyguya bağlıdır: serbestçe süzülmek bir yükten kurtulma ya da kendine güven duygusunu, zorlanarak uçmak ise hedefe ulaşmanın bedelini gösterebilir.

Rüyanızı daraltın

Bir rüyanın anlamı ayrıntısına göre değişir. Rüyanıza en yakın soruyu seçin:

Varyasyonlar

1Rüyada yerden yükselmek ne anlama gelir?

Nablusî, aşağıdan yukarıya kanatsız yükselmeyi bir dileğe kavuşmak ve çıkılan yükseklik ölçüsünde değer kazanmak diye yorumlar.1 Halk geleneğinde ayakların yerden kesilmesi de sevinç verici bir habere ya da beklenmedik bir kolaylığa yorulur. Psikologların bakışıyla yerden yükselmek, ağırlıklardan ve sorumluluklardan kısa bir süre için kurtulma isteğini anlatabilir. Bu rüyanın yoğun bir çalışma döneminin ardından, bir sınavı ya da zor bir görüşmeyi atlattıktan sonra görülmesi şaşırtıcı değildir. Yükselirken korku değil de hafiflik hissettiyseniz, rüya zihninizin rahatlama ihtiyacını sahnelemiş olabilir. Korku hissettiyseniz kontrolü bırakmanın sizde yarattığı tedirginliği.

2Rüyada bilinçli olarak uçmak ne anlama gelir?

Rüyada olduğunuzu fark edip isteyerek uçmak, bilinçli rüyanın en tanınmış örneklerinden biridir. Araştırmalar bilinçli rüya görenlerin rüyada yapmayı planladığı eylemler arasında uçmanın yer aldığını gösteriyor; ancak aynı çalışmada katılımcılar, planladıkları eylemleri her zaman hatırlayamadıklarını ya da uyanma ve rüya ortamındaki engeller yüzünden gerçekleştiremediklerini de anlatmıştır.4 Bilinçli rüya, deneyimli rüyacıların REM uykusundayken araştırmacılarla göz hareketleri gibi önceden kararlaştırılmış sinyallerle iletişim kurabildiğinin gösterildiği bir araştırma alanıdır.8 Klasik tabir bu ayrımı bilmez; geleneksel kaynaklar uçmanın biçimine bakar. Bilinçli uçma, kişinin rüya üzerinde söz sahibi olma deneyimidir ve korku yerine merak ve oyunla yaşanır.

3Rüyada kanatla uçmak ne anlama gelir?

Nablusî kanatla uçmayı yolculuğa, kanatsız uçmayı ise bir işten başka bir işe geçişe yorar; kanat maddesinde de kişinin kanadıyla uçması, yerden yükseldiği ölçüde bir güç ya da makam yolculuğu olarak anlatılır.1 Halk geleneğinde kanat sahibi olmak, kişiye destek olacak birinin ya da yeni bir imkânın ortaya çıkmasıyla ilişkilendirilir. Psikolojik bakışta kanat, kendi gücünüzle edindiğiniz bir araçtır: yeni öğrenilmiş bir beceri, yeni bir iş ya da kazanılmış bir özgüven. Kanatların ağır gelmesi ya da kırılması ise bu yeni imkânın sorumluluğuyla ilgili çekinceleri ifade edebilir.

4Rüyada gökyüzünde yüksekten uçmak ne anlama gelir?

Nablusî bir dağın üzerinden uçmayı zorlu kişileri yorulmadan alt etmek ve güç kazanmakla açıklar; bir yerden başka bir yere uçmayı da şerefe ve göz aydınlığına yorar.1 Eserde, gökyüzünde kaybolup geri dönmemek gibi ağır imgelere daha olumsuz anlamlar yüklendiği de görülür; ancak bu tür klasik yorumlar bir kehanet değil, dönemin sembol dilidir. Bugünkü psikolojik yorumda yüksekten uçmak, olaylara kuş bakışı bakabilme, sorunları uzaktan görme isteğini anlatabilir. Aşağıdaki manzarayı seyretmek keyif veriyorsa rüya genişleyen bir bakışı. Baş dönmesi veriyorsa hızla yükselen bir hayatın getirdiği yabancılaşmayı anlatıyor olabilir.

5Rüyada damdan dama uçmak ne anlama gelir?

Nablusî, bir damdan ötekine uçan kişinin itibarlı bir insanın yanından başka bir itibarlı insanın yanına geçeceğini söyler. Hangi dam daha yüksekse oraya varmak daha değerli sayılır. Aktardığı başka bir görüşte dam kadını temsil eder ve rüya bir evlilik değişikliğine yorulur.1 Günümüz okumasında bu rüya, iki seçenek ya da iki ortam arasında gidip gelmekle ilişkilendirilebilir: iki iş teklifi, iki şehir, iki çevre. Rahat bir sıçrayışla karşıya geçmek değişime hazır olduğunuzu, mesafenin gözünüzü korkutması ise kararın sizde hâlâ kaygı uyandırdığını gösterebilir.

6Rüyada uçamamak ne anlama gelir?

Nablusî uçmanın ağır gelmesini, kişinin bir yerden bir yere zorla gidebilmesini ve hiçbir şeye gücünün yetmemesini mal temennisiyle ilişkilendirir.1 Halk arasında kanat çırpıp havalanamamak, önü tıkanan bir iş ya da ertelenen bir murat diye yorumlanır. Psikolojik açıdan bu rüya, isteğinizle imkânlarınız arasındaki açığı anlatabilir. Uçmayı bilen ama o gece bir türlü havalanamayan kişi, gerçek hayatta da elinden gelen bir şeyi yapamadığını hissettiği bir dönemde olabilir. Bu duygunun tanınması bile çoğu zaman rahatlatıcıdır. Neyin sizi aşağı çektiğini düşünmek iyi bir başlangıç olur.

7Rüyada uçup yere inmek ne anlama gelir?

Nablusî, uçan kişinin bir şeyin üzerine konmasını o şeye sahip olmasına; uçuşta muradına varmasını da yolculuktan hayır görmesine yorar.1 Türk tabirnamelerinde ve halk geleneğinde yaygın yoruma göre yumuşak bir iniş, başlanan bir işin selametle sonuçlanmasıdır. Psikoloji açısından uçup yere inmek, bir coşkudan gündelik hayata dönüş gibidir: tatil sonrası işe başlamak, büyük bir heyecandan sonra rutine dönmek. İnişin sert olması bu geçişin zorlandığını, yumuşak olması ise dengeyi kolayca bulduğunuzu düşündürebilir. İndiğiniz yerin tanıdık olup olmaması da önemlidir: kendi evinize ya da çocukluk sokağınıza inmek köklere dönme isteğini, hiç bilmediğiniz bir yere inmek ise yeni bir başlangıca dair merakı dile getirebilir.

Uçmak rüyası hakkında sorular

Uçma rüyası neden bu kadar güzel hissettirir?

Uçma rüyalarında çoğu kişi yer çekiminden, bedenin sınırlarından ve gündelik yüklerden kurtulmuş gibi hisseder. Bu ferahlık, rüyanın kendisinden çok onu yaşayan zihnin o anki ihtiyacıyla ilgilidir.

Rüyada uçmayı öğrenmek mümkün mü?

Bilinçli rüya görenler rüyalarında uçmayı bilerek deneyebilir. Ancak bilinçli rüyayı tetikleyen tekniklerin etkinliği henüz güçlü kanıtlarla desteklenmiyor. Deneyen herkes aynı sonucu almıyor.

Uçarken düşmek ne anlama gelir?

Bu rüyada uçmanın ferahlığı ile düşmenin kaygısı bir aradadır. Hızlı gelen bir başarının ya da yükselişin kaybedilme korkusunu gösterebilir; düşme rüyalarına dair yorumlar burada da yol gösterir.

Nablusî uçmayı hep olumlu mu yorumlar?

Hayır. Nablusî uçuşun biçimine, nereden nereye uçulduğuna ve rüya sahibinin durumuna bakar. Rahat ve hedefe varan bir uçuş hayra, gökyüzünde kaybolmak ya da bilinmeyen bir yere uçmak gibi imgeler daha ağır anlamlara yorulur. Bunlar dönemin sembol dilidir, gelecek bildirmez.

Birlikte okunabilecek semboller

İlgili

Karşılaştırın

Kaynakça

  1. Nablusî, Abdülganî b. İsmâil. Ta'tîru'l-Enâm fî Ta'bîri'l-Menâm, et-Tayerân ve el-Cenâh maddeleri. Beyrut: Dârü'l-Fikr (el-Mektebetü'ş-Şâmile dijital metni). Kaynağa git
  2. Schredl, M., Ciric, P., Götz, S., Wittmann, L. (2004). Typical dreams: stability and gender differences. The Journal of Psychology, 138(6), 485-494. Kaynağa git
  3. Nielsen, T. A., Zadra, A. L., Simard, V. ve ark. (2003). The Typical Dreams of Canadian University Students. Dreaming, 13(4), 211-235. Kaynağa git
  4. Stumbrys, T., Erlacher, D., Johnson, M., Schredl, M. (2014). The phenomenology of lucid dreaming: an online survey. The American Journal of Psychology, 127(2), 191-204. Kaynağa git
  5. Simor, P., Bogdány, T., Peigneux, P. (2022). Predictive coding, multisensory integration, and attentional control: A multicomponent framework for lucid dreaming. PNAS, 119(44). Kaynağa git
  6. Baird, B., Mota-Rolim, S. A., Dresler, M. (2019). The cognitive neuroscience of lucid dreaming. Neuroscience & Biobehavioral Reviews, 100, 305-323. Kaynağa git
  7. Stumbrys, T., Erlacher, D., Schädlich, M., Schredl, M. (2012). Induction of lucid dreams: A systematic review of evidence. Consciousness and Cognition, 21(3), 1456-1475. Kaynağa git
  8. Konkoly, K. R. ve ark. (2021). Real-time dialogue between experimenters and dreamers during REM sleep. Current Biology, 31(7), 1417-1427. Kaynağa git

Bu madde Rüya Nedir Yayın Kurulu tarafından hazırlanmış, en son tarihinde gözden geçirilmiştir. Rüya yorumları geleceğe dair kesin bilgi değildir. Hata ya da eksik bildirin.

Aynı gruptan: Olaylar & Eylemler

Tümü