MezarRüyada Mezar Görmek Ne Anlama Gelir?
Kısa cevap
Rüyada mezar görmek, tabir geleneğinde çoğu zaman ölümün kendisinden çok darlığa, bir yere yerleşmeye ve hatırlamaya yorulur; Nablusî kabri kapanma hâliyle, mezarlığı öğüt ve tefekkürle ilişkilendirir. Psikolojik açıdan bu rüya yas, özlem ya da hayatınızda kapanan bir dönemle ilgili duyguları işlediğinize işaret edebilir.
Rüyada mezar görmek, sizin ya da bir yakınınızın başına bir şey geleceğini bildirmez; bu tür rüyalar çoğunlukla yas, özlem ya da gündelik kaygıların uykudaki yansımasıdır. Bir kaybın ardından mezar rüyaları sık tekrarlıyor, uykunuzu ve gününüzü etkiliyorsa bir hekime ya da ruh sağlığı uzmanına başvurmak iyi gelebilir.
Geleneksel tabirde mezar
Nablusî'ye göre
Nablusî, Ta'tîru'l-Enâm'ın kabir maddesinde rüyadaki kabri bir tür kapanma ve darlık hâli olarak ele alır: diri olduğu hâlde kabirde oturduğunu gören kişi için kısıtlanma ya da sıkıntı anlamı verir. Aynı maddede kabri toprakla doldurup kapatmayı ömrün uzamasına ve sağlığın sürmesine, kabir inşa etmeyi ise bir ev imar etmeye yorar. Bilinen kabirleri hak bir işe, kabirlerin üzerine yağan yağmuru Allah'ın rahmetine bağlar; kabirleri ziyaret etmeyi de darda olanları, örneğin hapistekileri ziyaret etmek diye açıklar. 1
Mezarlık (makbere) maddesinde ise mezarlığı öğüt, Kur'an okuma, ağlama, hatırlama, huşû ve dünyadan el etek çekmekle ilişkilendirir. Yani mezarlık onun anlatımında bir korku yerinden çok bir tefekkür mekânıdır. 2
Halk geleneğinde
Türk tabirnamelerinde ve halk arasında mezar rüyası ürkütücü bulunsa da kendiliğinden kötüye yorulmaz. Yaygın kanaate göre ölmüş bir yakının mezarını görmek, o kişinin dua ve hayırla anılmayı beklediği şeklinde anlaşılır; bu yüzden böyle bir rüyanın ardından Fatiha okumak ya da sadaka vermek gelenekseldir. Mezarın bakımsız ya da otlarla kaplı görülmesi ise ihmal edilmiş bir ilişkiye veya ertelenmiş bir göreve dair hatırlatma diye yorumlanır.
Dinî kaynaklar ne diyor?
TDV İslâm Ansiklopedisi, Kur'an'da kabir kelimesinin ve çoğullarının birkaç âyette geçtiğini, Türkçedeki mezar kelimesinin ise özellikle ziyaret edilen kabirleri ifade ettiğini belirtir. 4 Diyanet'in Hadislerle İslâm külliyatında aktarıldığına göre Hz. Peygamber (s.a.v.) İslâm'ın ilk yıllarında yasakladığı kabir ziyaretini daha sonra serbest bırakmış ve şöyle buyurmuştur: “Ben size kabirleri ziyareti yasaklamıştım, artık onları ziyaret edin. Çünkü kabirleri ziyarette tezkire (ölümü hatırlatma ve ibret) vardır.” (Ebû Dâvûd, Cenâiz, 75, 77) 3 Bu hadis, İslâm geleneğinde mezarın korkudan çok ibret ve hatırlama ile anıldığını gösterir.
Diyanet'in Hadislerle İslam eserinde yer alan bir hadiste rüya üç çeşide ayrılır: Allah'tan bir müjde olan salih rüya, şeytandan kaynaklanan üzücü rüya ve kişinin yaşadıklarının rüyasına yansıması (Müslim, Rü'yâ 6; c. 1, s. 463). Aynı eserde aktarılan bir başka hadise göre hoşa giden rüya Allah'tandır, kişi buna hamdeder ve anlatabilir; hoşa gitmeyen rüya ise şeytandandır, kişi kötü etkisinden Allah'a sığınır ve kimseye anlatmaz (c. 1, s. 465). Aynı eserde tabirin ancak ilim sahibi ve ehil kişilerce yapılabileceği, uydurma tabirlerin insanları yanlış yönlendirebileceği vurgulanır (c. 1, s. 471).
Psikoloji ne diyor?
Rüya araştırmalarındaki süreklilik hipotezine göre rüyalar, uyanıkken bizi meşgul eden konuları büyük ölçüde sürdürür. 6 Yakın zamanda bir cenazeye katıldıysanız, bir kabri ziyaret ettiyseniz ya da bir kayıp haberi aldıysanız mezarın rüyanıza girmesi şaşırtıcı değildir. Bu, gelecekle ilgili bir işaretten çok gündüz yaşadıklarınızın gece yeniden ele alınması olabilir.
Uyku ve duygu ilişkisini inceleyen çalışmalar, özellikle REM uykusunun duygusal anıların keskinliğini azaltmaya ve onları yeniden düzenlemeye yardım edebileceğini öne sürer. 5 Bu bakışla yas sürecinde görülen mezar rüyaları, acının ve özlemin zihinde yavaş yavaş yerine oturduğu bir işleme sürecinin parçası olabilir.
Kendini mezarda ya da toprağın altında görmek gibi sıkışmışlık içeren sahneler ise tehdit simülasyonu kuramıyla da okunabilir: bu kurama göre rüyalar tehlikeli durumları güvenli bir ortamda prova eder. 7 Böyle bir rüya, gündelik hayatta çıkışsız hissettiğiniz bir durumun sembolik yansıması olabilir.
Rüyanızı daraltın
Bir rüyanın anlamı ayrıntısına göre değişir. Rüyanıza en yakın soruyu seçin:
Varyasyonlar
1Rüyada mezar kazmak ne anlama gelir?
Nablusî, kendisi ya da bir başkası için kabir kazdığını görmeyi o şehirde ev yapmak veya orada yerleşmekle yorumlar; bekâr birinin kabir kazması ise onun aktardığı yorumda evliliğe bağlanır. 1 Yani bu sahne gelenekte ölümden çok bir yere kök salmayı anlatır. Bugünkü psikolojik yorumda mezar kazmak, bir dönemi kapatma, bir alışkanlığı ya da ilişkiyi geride bırakma isteğinin imgesi olabilir. Kazının zorlanarak mı yoksa sakin biçimde mi yapıldığı rüyanın duygusal tonunu belirler.
2Rüyada mezarlık görmek ne anlama gelir?
Nablusî mezarlığı rüyada öğüt, Kur'an okuma, ağlama, hatırlama ve huşû ile ilişkilendirir. Ona göre mezarlık, kişiyi dünyanın telaşından bir an uzaklaştıran bir tefekkür yeridir. 2 Türk tabirnamelerinde de geniş ve sessiz bir mezarlık görmek, hayatın geçiciliğini hatırlama ve önceliklerini gözden geçirme çağrısı diye yorumlanır. Psikolojide mezarlık, geçmişte kalmış insanlar, ilişkiler ya da dönemlerle ilgili duyguların toplandığı bir sahne olabilir. Rüyada mezarlıkta huzur mu yoksa ürperti mi hissettiğiniz, bu duygularla nasıl bir ilişki içinde olduğunuzu anlamak için iyi bir ipucudur.
3Rüyada mezarlığa gitmek ve kabir ziyareti ne anlama gelir?
Nablusî, rüyada kabirleri ziyaret etmeyi darda olanları, örneğin hapistekileri ziyaret etmekle yorumlar. Yani bu sahne ona göre başkasının sıkıntısına ortak olmayı anlatır. 1 Dinî gelenekte kabir ziyareti, Hadislerle İslâm'da aktarılan hadiste belirtildiği gibi ölümü hatırlatan ve ibret veren bir ziyarettir. 3 Halk arasında tanıdık birinin kabrini ziyaret ettiğini görmek, o kişiyi dua ile anma vaktinin geldiği şeklinde anlaşılır. Bugünkü psikolojik yorumda bu rüya, özlem duyduğunuz biriyle ya da geride bıraktığınız bir dönemle yeniden bağ kurma isteğinize işaret edebilir. Ziyaret sırasında içinizin rahat olması, bu bağın sizin için artık acıdan çok bir teselli kaynağı olduğunu düşündürebilir.
4Rüyada mezar başında ağlamak ne anlama gelir?
Nablusî ağlamayı biçimine göre ayırır: Allah korkusundan, Kur'an dinlerken ya da bir günahtan pişmanlık duyarak ağlamak ona göre ferahlığa, sevince ve sıkıntıların dağılmasına işarettir; çığlık atarak, dövünerek ağlamak ise bu olumlu anlamı taşımaz. Mezarlığı da ağlama ve hatırlama ile ilişkilendirdiği için mezar başında sessizce ağlamak, onun çerçevesinde arınma duygusuna yakın düşer. 2 Psikologların bakışıyla bu sahne, gün içinde bastırdığınız bir hüznün uykuda kendine yer açması olabilir. Yas sürecinde böyle rüyalar sıktır ve çoğu zaman uyanınca bir hafiflik bırakır. Ağlamanın ardından gelen sakinlik, rüyanın duygusal yükü boşaltma işlevine dair iyi bir ipucudur.
5Rüyada mezar taşı görmek ne anlama gelir?
Mezar taşı Nablusî'nin kabir maddesinde ayrı bir başlık olarak geçmez. Bu yüzden yorumlar Türk tabirnamelerindeki ve halk geleneğindeki yaygın kanaate dayanır. Bu kanaate göre mezar taşında tanıdık bir ismi okumak, o kişiyi hayırla anma ve onun için dua etme çağrısı olarak anlaşılır. Taşın kırık ya da yazısının silik olması ise unutulmaya yüz tutmuş bir bağın hatırlatması diye yorumlanır. Taşta kendi adınızı görmek ürkütücü olsa da bir işaret değildir; psikolojik açıdan kimliğinizle, geride ne bırakacağınızla ya da adınızın nasıl anılacağıyla ilgili düşüncelerin sembolik bir yansıması olabilir.
6Rüyada mezar açmak ne anlama gelir?
Nablusî, bir ölünün kabrini açtığını görmeyi o kişinin yolunu araştırmak ve izini sürmek olarak yorumlar; kabri açılan kişi bir âlimse bunun ilim ve fayda ile sonuçlanabileceğini söyler. 1 Yani bu sahne onun gözünde geçmişten bir mirası yeniden gün yüzüne çıkarmayı anlatır. Duygusal açıdan bakıldığında mezar açmak, kapandığını düşündüğünüz bir konuyu yeniden kurcalamak, eski bir anıyla ya da çözülmemiş bir meseleyle yüzleşmek anlamına gelebilir. Açtığınız mezarda ne bulduğunuz ve o anki duygunuz, bu yüzleşmenin size nasıl geldiğini anlatır. Merak ve cesaret, hazır olduğunuzu; dehşet ve pişmanlık ise o konuya henüz dokunmak istemediğinizi gösterebilir.
7Rüyada kendini mezarda görmek ya da canlı gömülmek ne anlama gelir?
Nablusî, ölmeden bir kabre gömüldüğünü görmeyi keder, işlerde darlık ya da bir tür kısıtlanma ile yorumlar; diri olduğu hâlde kabirde oturmayı da benzer biçimde sıkıntıya bağlar. 1 Bu, onun kabri “dar yer” olarak okuyan genel yaklaşımıyla uyumludur. Psikolojik açıdan canlı gömülme rüyası, hayatınızda sıkışmış, nefes alamıyormuş gibi hissettiğiniz bir durumu anlatıyor olabilir. Tehdit simülasyonu kuramı da bu tür sahneleri zihnin tehlikeyi prova etmesi olarak açıklar. 7 Uyanırken hareket edememe ve göğüste baskı hissi eşlik ediyorsa bu bir uyku felci yaşantısı olabilir; sık tekrarlıyorsa bir hekime başvurmak yerinde olur.
Mezar rüyası hakkında sorular
Rüyada mezar görmek ölüme mi işarettir?
Hayır. Klasik tabir yazarları kabri çoğunlukla darlık, ev ya da öğüt gibi sembolik anlamlarla okur. Bilimsel açıdan da rüyaların geleceği haber verdiğine dair bir kanıt bulunmaz.
Rüyada tanıdık birinin mezarını görmek ne demektir?
Halk geleneğinde bu rüya o kişinin dua ve hayırla anılmayı beklediği şeklinde anlaşılır. Psikolojik olarak da özlemin ya da tamamlanmamış bir vedanın yansıması olabilir.
Mezar rüyasından sonra ne yapılır?
Hadislerle İslâm'da aktarılan tavsiyeye göre hoşa gitmeyen bir rüyada Allah'a sığınmak ve rüyayı herkese anlatmamak önerilir (Buhârî, Ta'bîr, 3). Rüyayı bir deftere yazıp o dönemde sizi neyin meşgul ettiğine bakmak da faydalıdır.
Mezarlıkta kaybolmak ne anlama gelir?
Bu ayrıntı klasik metinlerde ayrıca yer almaz. Rüya psikolojisinde geçmişe ait duygular arasında yönünüzü bulmakta zorlandığınızı gösterebilir.
Birlikte okunabilecek semboller
İlgili
Karşılaştırın
Kaynakça
- Nablusî, Abdülganî b. İsmâil. Ta'tîru'l-Enâm fî Ta'bîri'l-Menâm, “kabr” maddesi (Arapça metin, el-Mektebetü'ş-Şâmile). Kaynağa git
- Nablusî, Abdülganî b. İsmâil. Ta'tîru'l-Enâm fî Ta'bîri'l-Menâm, “makbere” ve “bükâ” maddeleri (Arapça metin, el-Mektebetü'ş-Şâmile; bükâ maddesi: shamela.ws/book/1217/25). Kaynağa git
- Diyanet İşleri Başkanlığı. Hadislerle İslâm, c. 7, s. 581 (kabir ziyareti; Ebû Dâvûd, Cenâiz, 75, 77). Kaynağa git
- TDV İslâm Ansiklopedisi, “Kabir” maddesi. Kaynağa git
- Walker, M. P., van der Helm, E. (2009). Overnight therapy? The role of sleep in emotional brain processing. Psychological Bulletin, 135(5), 731-748. Kaynağa git
- Schredl, M., Hofmann, F. (2003). Continuity between waking activities and dream activities. Consciousness and Cognition, 12(2), 298-308. Kaynağa git
- Revonsuo, A. (2000). The reinterpretation of dreams: An evolutionary hypothesis of the function of dreaming. Behavioral and Brain Sciences, 23(6). Kaynağa git
- Diyanet İşleri Başkanlığı. Hadislerle İslâm, c. 1, s. 465 (hoşa giden ve gitmeyen rüya; Buhârî, Ta'bîr, 3). Kaynağa git
Bu madde Rüya Nedir Yayın Kurulu tarafından hazırlanmış, en son tarihinde gözden geçirilmiştir. Rüya yorumları geleceğe dair kesin bilgi değildir. Hata ya da eksik bildirin.